In deze blog wil ik ingaan om mijn ervaring van het toepassen van de cultuur van eer in mijn werkomgeving. Dit is voor mij een reis, een verhaal van opstaan, vallen en weer opstaan. De cultuur van eer, maar ook in combinatie met het geven van feedback én het ontvangen van feedback. Veel van wat ik hierin geleerd heb, komt uit het in de praktijk proberen te brengen van een boek van Bob Hasson hierover (Business of honor), een aanrader.

Wat is éér?

Ik zou het bijna zo simpel willen maken als: zien wat God in de ander heeft gelegd en daar blij om zijn. Waarde-eer-ing Je ziet de waarde in iemand en geeft daar eer aan. Dit betekent dan overigens ook: eer geven aan de waarde die God in jou zelf heeft gelegd. Iemand eren is dan eigenlijk heel makkelijk. Als God namelijk iets in iemand heeft gelegd, dan is het vanzelfsprekend goed om daar blij over te zijn. Dat geldt in de kerk, maar zeker ook in andere omgevingen, zoals bijvoorbeeld je werk.

Lees ook de Bijbel Galaten 5: 13 – 26

Zie je wat er staat in 19-20? Hoeveel herken je daarvan in je werk of andere teams waarin je functioneert? Ik heb het meegemaakt dat er van alles gebeurde om mij heen, wat niet zo positief is. Er (jawel ook door mij) enorm negatief over collega’s gesproken wordt. Je wilt laten zien dat jij het allemaal veel beter begrijpt , de ander domme dingen doet. Tweespalt, jaloezie, gekonkel, rivaliteit. Vooral dat gekonkel. Heerlijk woord, maar ook zo schadelijk.

Toen ik dit las, kreeg ik trouwens ook een ander zicht op de waarschuwing van Paulus. Ik denk dat hij niet zo zeer bedoelde dat als je dit doet je niet in de hemel komt (mijn oude interpretatie), maar gewoon heel simpel: je kunt dan niet deelnemen aan de hemelse cultuur. Dat past gewoon niet. Gekonkel, hoe leuk dit woord ook klinkt, past niet in de hemel. Het is geen wet, het is cultuur. Dat zijn niet mijn woorden, maar die van Paulus (vers 23).

Feedback geven

Bob Hasson schrijft: De hartslag van eer is het verlangen om te doen wat excellent en juist is én mensen liefhebben.

Dat verlangen om te doen wat excellent is, zit bij mij nogal diep (op mijn werk dan). Ik wil mijn werk gewoon goed doen, beschouw me als vakman. Ben niet het type om over lijken te gaan, maar ik moet zeggen dat ik de afgelopen maanden op mijn werk heel moe werd van een leverancier die om het maar zachtjes te zeggen, niet echt een excellente oplossing aanbood.

Daar zit dan direct wel een punt. Want ja, ik eer de ander in waar hij/zij goed in is, maar hoe ga ik dan de confrontatie aan bij zaken die niet zo goed zijn? Laat ik eerlijk zijn, in mijn vorige werk kon ik niets, maar dan ook niets goeds vinden van mijn directeur. Ik begreep werkelijk niet hoe hij zo lang op die directeursstoel kon zitten. Tja, is dat iemand eren? Niet verwonderlijk, maar ik was superongelukkig en nog minder verwonderlijk: ik werd uit mijn functie gezet. Eigenlijk mag ik (achteraf gezien) dankbaar zijn dat ik er kon blijven werken, tegen zelfde salaris en voorwaarden… Maar goed echt handig acteren van mij? Nee, ik kon niet de aandacht geven aan het goede dat hij had, het goede dat mijn collega’s hadden. Het was bij wijze van spreken allemaal slecht. Onzin natuurlijk, maar ik was er blijkbaar toen zo blind voor dat ik zelfs nu met veel moeite een paar positieve dingen van hem zou kunnen benoemen. Echt niet goed.

Geen idee wat precies de omslag heeft gegeven, maar een nieuwe baan helpt i.i.g wel. Maar laat ik ook eerlijk zijn, ben er bewust mee bezig gegaan. Want ook nu zie ik bij mijn collega’s en leidinggevenden geen handige dingen. Ik hoor collega’s op mijn kamer soms mopperen over anderen. Hoe makkelijk is het om er in mee te gaan. Zeker als ze ook nog eens een punt hebben over dat specifieke onderwerp….

Ik ben me de laatste tijd aan het aanleren om hier qua inhoud op in te gaan, maar dan altijd ook een positieve draai er aan te geven. Vertellen waar die persoon wel goed in is. We zijn een team, met verschillende kwaliteiten.

Hoe confronteer je als iets niet helemaal goed gaat? Begin je af te vragen wat je relatie met de persoon is… Wat ik afgelopen periode heb geleerd is dat het wel handig is om hier te kijken naar waar iemand staat, wat is zijn/haar identiteit. Ik heb dit geleerd vooral door een collega waarin het heel duidelijk zag. Iemand met een enthousiaste drive, op een positieve manier mensen net een stapje meer wilde laten doen. Heel goed, alleen inhoudelijk ging het wel eens mis. Als deze collega daarop aangesproken werd, volgde een uitgebreide verdediging, soms onnavolgbaar. Ik kende wel wat van de achtergrond van deze persoon. Juist in die tijd waren we bezig met Business of honor. Eer in de business. Meer nog dan in cultuur van eer (van Danny) komt daarin naar voren dat we ook kinderen van een Vader zijn. En als we dat niet goed hebben “gepakt” we leven in een identiteit van wees zijn.

We mogen leven als liefdevolle zonen en dochters. Daarin zit onze identiteit. Niet in wat je doet op je werk, je prestaties e.d. Ik heb toen ook geleerd dat bij confronteren het belangrijk is te kijken naar de ontvanger i.p.v. alleen naar de zender. Als iemand “wees” is (of jezelf nog niet volledig het idee hebt van geadopteerd te zijn door de Hemelse Vader) is feedback ontvangen vaak heel moeilijk. Het creëert angst en vluchtgedrag of juist agressie.

Als je feedback geeft, is er één heel belangrijke voorwaarde. Heb u naaste lief als uzelf. Liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof zachtmoedigheid en zelfbeheersing, we lazen het net in Galaten.

Elke keer in elke situatie kiezen voor eren, de relatie belangrijker vinden dan de zaak, verbinding najagen, hoe groot de zooi is in de relatie. Dat vraagt moed. Duw de angst van afwijzing, schaamte, falen, tekort, conflicten en straf weg en kies voor liefde, dienstbaarheid en het bouwen van relaties.

Feedback ontvangen

Feedback ontvangen kan interne conflicten geven: Het is niet waar (waarheid); de persoon is niet goed (relatie); mijn zelfbeeld wordt aangetast (identiteit). Dat betekent dus ook dat bij het geven je duidelijk moet zijn, jouw waarheid hoeft niet de waarheid van de ander te zijn. Heb je wel een relatie om deze feedback te geven? Hoe zit het met de identiteit van deze persoon? Vooral dat laatste is best belangrijk.

Feedback ontvangen heeft te maken met hoe je zelf jouw identiteit ervaart. Als je tegen jezelf een identiteit verhaal vertelt waarin je geen verander mogelijkheid ziet (vaste mindset), kun je slechter omgaan met feedback dan als je een verhaal vertelt waarin je  mogelijkheden ziet om jouw identiteit te laten groeien (groei mindset). Laat het koninkrijk groeien in jou als persoon, of in die ander door zijn/haar identiteit te versterken

Samenvattend

Als kinderen van de Vader hebben we een vaste identiteit: niets wat ons kan scheiden van Hem, maar we worden ook opgeroepen om te groeien en te worden als zonen en dochters die eruitzien en zich gedragen als de Vader (hé dat lijkt onze missie wel….)

Er is geen cultuur van eer zonder een sterk wederzijds geloof dat wij vrije zonen en dochters van het Nieuwe verbond zijn en geen slaven van het oude verbond. Heb u naaste lief als uzelf. Liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof zachtmoedigheid en zelfbeheersing.

Confronteer alleen als je de ander bevestigt in zijn/haar identiteit, dat deed Jezus ook. Een cultuur van eer zorgt dat het beste van de  mensen naar voren komt en voor iedereen zichtbaar wordt.

Auteur: Sijbrand